#195 Η ελληνική και η αργεντίνικη κρίση, ομοιότητες και… ομοιότητες

Ένα μακροσκελές άρθρο του Σταύρου Χριστακόπουλου για την Αργεντίνικη κρίση του 2000 – 2001. Διαβάστε το για να μάθετε ή για να θυμηθείτε τις εκπληκτικές ομοιότητες, βήμα προς βήμα, της κρίσης της Αργεντινής με την δική μας, ιδίως στον τρόπο που αυτή διαχειρίστηκε από το ΔΝΤ. Μεταφέρω περίπου το μισό άρθρο και παραπέμπω στην πηγή του στο Ποντίκι για το υπόλοιπο. Αφιερωμένο εξαιρετικά σε όσους επιμένουν να πιστεύουν στον “σοβαρό Παπαδήμο”, βαφτίζοντας και από πάνω… “λαϊκιστές” όσους τον αμφισβητούν. Θα τα δούμε μπροστά μας και εδώ φίλτατοι “αντιλαϊκιστές”. Αλλά κατά βάθος αυτό το ξέρετε ήδη έτσι;

Ελλάδα – Αργεντινή: χρεοκοπία και απάτη

Η εικόνα της Ελλάδας σήμερα «είναι ακριβώς αυτό που αντιμετώπισε η Αργεντινή το 2001. Αν η Ευρώπη δεν καταφέρει να διδαχθεί από την εμπειρία της Αργεντινής, οι παραλληλισμοί με την Ελλάδα ίσως καταλήξουν να αφορούν και μία χρηματοπιστωτική κατάρρευση». Αυτό έγραψε, μεταξύ άλλων, αυτές τις μέρες ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν, ο διαχειριστής του μεγαλύτερου επενδυτικού κεφαλαίου στον κόσμο (PIMCO). Κατά τη γνώμη του η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην Ελλάδα θυμίζει υπερβολικά την Αργεντινή του 2001.

Οι συνεχείς απειλές του Βενιζέλου, του Παπαδήμου και… δημοσιογράφων ότι, αν η Ελλάδα αρνηθεί τον δρόμο των δανειακών συμβάσεων και των μνημονίων, τότε θα καταρρεύσει όπως η Αργεντινή είναι ο πιο ψευδής και γελοίος εκβιασμός ώστε να πειστούν οι Έλληνες ότι ο δρόμος της υποταγής στους δανειστές, ακόμη και με εκπτώσεις στη δημοκρατία, είναι ο μοναδικός.
Αποσιωπούν, όμως, όλοι αυτοί ότι η Αργεντινή κατέρρευσε εν μέσω της απόπειρας «προσαρμογής» της οικονομίας της στις επιταγές του ΔΝΤ και των δανειστών της και, όπως υπενθυμίζει ο Ελ Εριάν, ενώ παρακαλούσε τους δανειστές της για «άλλη μία δόση».

Ακόμη χειρότερα, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη το δικό της… PSI, η συμφωνημένη με τους δανειστές αναδιάρθρωση του χρέους, προκειμένου να το μειώσει μόλις κατά… 20%. Ούτε στάση πληρωμών είχε κηρύξει ούτε το νόμισμά της είχε ακόμη αποσυνδέσει από τη σταθερή ισοτιμία του με το δολάριο και την υποτίμησή του ούτε τη μονομερή διαγραφή χρέους της κατά 75% είχε αρχίσει.

Αυτά συνέβησαν μετά την κατάρρευση, την οποία υπέστη ευρισκόμενη υπό την πιο σκληρή επιτροπεία, με το ΔΝΤ στη χώρα και απολύτως κυρίαρχο. Και όχι μόνο συνέβησαν μετά, αλλά αποτέλεσαν την απαρχή της θεαματικής ανάκαμψης της οικονομίας της. Όπως επισημαίνει ο Ελ Εριάν, τον Αύγουστο του 2001 «η χώρα ικέτευε ξανά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για περισσότερα χρήματα ώστε να αποφευχθεί η πτώχευση. Οι αρχές ήταν διατεθειμένες να μπουν σε ακόμη μία διαδικασία δεσμεύσεων γνωρίζοντας πως συστηματικά υπόσχονταν πολλά και έφερναν σε πέρας λίγα και πως η χώρα είχε αποτύχει να σημειώσει πρόοδο σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη, την τελματωμένη ανταγωνιστικότητα και τον περιορισμό της αύξησης του χρέους».

Και οι πολίτες της Αργεντινής;
«Όπως είναι λογικό, οι πολίτες της Αργεντινής αγανακτούσαν ολοένα και περισσότερο με όλους, χωρίς να νοιάζονται για το αν πρόκειται για ιδιώτες πιστωτές ή για την κυβέρνηση. Είχαν χάσει την εμπιστοσύνη τους σε μία προσέγγιση που συνέχιζε να θεωρεί πως η λιτότητα είναι το τίμημα της σταθερότητας ακόμη και αν κάθε άλλος οικονομικός δείκτης είχε πάρει την κατιούσα στο ενδιάμεσο, με χλωμή την πιθανότητα ενός καλύτερου μέλλοντος».

Όμως η χώρα αυτή ήταν ενταγμένη και σε μια οικονομική και πολιτική ένωση, τη Mercosur:
«Μετά ήταν οι γείτονες της Αργεντινής, κυρίως τα άλλα μέλη της Mercosur, της οικονομικο-πολιτικής συμφωνίας των χωρών της περιοχής, που φοβούνταν το κύμα της μετάδοσης. Έχοντας εμπειρία των τεχνικών εξαρθρώσεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, προειδοποιούσαν την Αργεντινή να συμμορφωθεί ενώ παράλληλα ενδυνάμωναν τις άμυνές τους σε περίπτωση που αποτύγχανε. Εν τω μεταξύ η Αργεντινή παραπονιόταν πως οι πολιτικές των άλλων χωρών της Mercosur μεγέθυναν τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετώπιζε η χώρα».

Εν μέσω της διαμάχης μεταξύ της κυβέρνησης της Αργεντινής και του ΔΝΤ για το ποιος ήταν υπεύθυνος για τη διάλυση της οικονομίας, όταν τελικά το ΔΝΤ αποφάσισε να εκταμιεύσει τη δόση, μετά την έγκριση ενός νέου πακέτου λιτότητας από την κυβέρνηση, οι Αργεντινοί άρχισαν να αποσύρουν τα χρήματά τους από τις τράπεζες και η οικονομία κατέρρευσε.

Η παραδοχή του Καβάγιο
Μερικούς μήνες νωρίτερα, τον Μάρτιο του 2001, στο Μπουένος Άιρες ο κόσμος διαδήλωνε για την 25η επέτειο της στρατιωτικής χούντας, ενώ το ΔΝΤ βρισκόταν ήδη στον δεύτερο χρόνο της παρουσίας του στην Αργεντινή. Ο παραλληλισμός μεταξύ χούντας και κυριαρχίας του ΔΝΤ στη χώρα ήταν κυρίαρχος. Το αποτέλεσμα της παρέμβασής του ήταν η εκτίναξη της ανεργίας στο 16% και η καταβύθιση του λαϊκού εισοδήματος κατά 20% – 30%, με εσωτερική αγορά στο όριο του θανάτου, εκτίναξη της ύφεσης και του χρέους.

Είναι εντυπωσιακή η επισήμανση, αυτές τις μέρες, του οικονομολόγου Uri Dadush ότι, όταν πτώχευσε η Αργεντινή, είχε ύφεση 14,7% (όση έχει ήδη εμφανίσει σωρευτικά τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα, η οποία με τα νέα μέτρα λιτότητας θα ξεπεράσει το επίπεδο εκείνο της Αργεντινής, με κίνδυνο να φτάσει το 20%. Μάλιστα το πρακτορείο Reuters σε ανάλυσή του επισημαίνει ότι η πέμπτη συνεχιζόμενη χρονιά ύφεσης που διανύει η Ελλάδα ίσως είναι ένα από τα χειρότερα ρεκόρ βαθιάς ύφεσης της σύγχρονης Ιστορίας.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι, τον Αύγουστο του 2011, ο υπουργός Οικονομικών και βασικός υπεύθυνος της κατάρρευσης της Αργεντινής Ντομίνγκο Καβάγιο θεωρούσε ότι η Ελλάδα βρισκόταν ήδη σε χειρότερη κατάσταση από εκείνη της χώρας του όταν έπεσε με το κεφάλι στον γκρεμό… Για να κατανοήσουμε καλύτερα το μέγεθος της καταστροφής, ας συγκρίνουμε επιπλέον το 16% της ανεργίας της Αργεντινής όταν χρεοκόπησε με το σημερινό 20% της Ελλάδας (συγκρινόμενο μάλιστα με το 7,7% του 2008).

Τότε, λοιπόν, τον Μάρτιο του 2001, αναλαμβάνει την οικονομία ο Καβάγιο. Πρόκειται για τον άνθρωπο που ακόμη και σήμερα επιφανείς εκβιαστές, άσχετοι ή αφελείς πολιτικοί και δημοσιογράφοι… επικαλούνται προκειμένου να στηρίξουν την επιλογή της τρόικας ή για να τρομοκρατήσουν για τις συνέπειες της χρεοκοπίας αν δεν είμαστε πειθήνιοι στις επιλογές δανειστών και επιτηρητών. Ο Καβάγιο λοιπόν ανέλαβε να σώσει την Αργεντινή από τη χρεοκοπία.

Το αργεντίνικο PSI
Η πρώτη του κίνηση ήταν η διαπραγμάτευση με τις δανείστριες τράπεζες για «κούρεμα» (PSI…) των χρεών κατά 20% με εθελοντική ανταλλαγή ομολόγων. Όπως σήμερα η Ελλάδα. Δεδομένου ότι η Αργεντινή είχε κλειδώσει την ισοτιμία του πέσο με το δολάριο – όπως η Ελλάδα βρίσκεται προσδεδεμένη με το ευρώ – διακηρύσσει ως κύριο στόχο του τη μη εγκατάλειψη της σταθερής ισοτιμίας.

Λίγο πριν εφαρμοστεί η πρώτη φάση του PSI, ο Καβάγιο ανακοινώνει ένα πρωτοφανές πρόγραμμα λιτότητας, φοροεπιδρομής και περικοπών, ανάλογο με το μεσοπρόθεσμο, αλλά και το τελευταίο νομοσχέδιο Βενιζέλου. Ο στόχος ήταν ο ίδιος ακριβώς με αυτόν που επικαλείται διαρκώς ο Λουκάς Παπαδήμος: «μηδενικό πρωτογενές έλλειμμα» και, πολύ σύντομα, «πρωτογενές πλεόνασμα».

Το πολιτικό δίλημμα ήταν: «Λιτότητα ή κατάρρευση». Όπως ακριβώς σήμερα στην Ελλάδα. Καθώς είχε ήδη επιτευχθεί απόλυτη επιτυχία στην πρώτη φάση του αργεντίνικου (PSI), ο Καβάγιο δήλωνε: «Νικήσαμε όλους εκείνους που στοιχημάτιζαν εναντίον της Αργεντινής. Λύσαμε τις πιο επείγουσες ανάγκες μας και τώρα προχωρούμε μπροστά για το πιο σημαντικό: ανάπτυξη στην οικονομία της Αργεντινής» (The New York Times, 5.6.01).

Τι, θεωρητικά, είχε επιτευχθεί με την ανταλλαγή και την επιμήκυνση της διάρκειας του χρέους μέσω του δικού τους PSI; Αυτό που υπόσχεται η κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου και ο Ευάγγελος Βενιζέλος: είχαν χαλαρώσει οι πιεστικές απαιτήσεις πληρωμής τοκοχρεολυσίων και τα πλεονάσματα – που θα επιτύγχανε ο Καβάγιο και υπόσχονται οι Παπαδήμος και Βενιζέλος με τη λιτότητα – θα χρηματοδοτούσαν την… ανάπτυξη, την οποία υπόσχονται σήμερα οι δικοί μας, με τη συνδρομή και του Σαμαρά, ο οποίος την έχει μετατρέψει σε… σημαία. …….

Διαβάστε το υπόλοιπο στο Ποντίκι

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s