#228 Χειρισμός συσκευών μόνο με την σκέψη. Από την επιστημ. φαντασία στις πρώτες συσκευές

Τα βρωμομπουκετίδια που έπεσαν το πρωί στον Antenna με συγκίνησαν αρκετά. Αρκετά για να κινητοποιηθώ να μεταφράσω στα ελληνικά ένα άρθρο μου στο Infobarrel για όσους από εσάς δεν κατέχετε καλά την αγγλικήν. Πρόκειται για ότι πιο προσεγμένο και μελετημένο έχω γράψει ως τώρα εκεί, προτάθηκε ήδη για τα feature articles (δηλ. να μπει “εξώφυλλο”) της 3ης Ιουλίου. Απολαύστε το λοιπόν και πάρτε μία πρόγευση από ένα μέλλον με λιγότερους ως ανύπαρκτους Κανέλλη, Παπαδάκη και Κασσιδιάρη :

Ενίοτε η πραγματικότητα είναι πολύ πιο παράξενη από την φαντασία. Η επιστημονική φαντασία συγκεκριμένα έχει συχνά ρόλο προάγγελου σημανικών επιστημονικών και τεχνολογικών καινοτομιών. Το αν αυτό θεωρείται πρόβλεψη ή αν η επιστ. φαντασία ουσιαστικά εμπνέει τους επιστήμονες να εκπληρώσουν αυτά που οι συγγραφείς έχουν φανταστεί παραμένει αναπάντητο. Κλίνω προς το δεύτερο γιατί δεν πιστεύω στις προβλέψεις. Πρόκειται απλώς για μεταμφιεσμένες προφητείες. Και οι προφητείες κατά κανόνα προκαλούν, προξενούν αντί να προβλέπουν, τα μελλοντικά γεγονότα. Αρκεί μόνο μία λίγο πιο προσεκτική ματιά σε όλα τα κείμενα με προφητείες από την εποχή του “Οιδίπους Τύραννου” του Σοφοκλή για να γίνει κατανοητό αυτό.

Σε ένα πρόσφατο άρθρο του δικτυακού περιοδικού των New York Times, ο μελλοντολόγος και κινηματογραφικός σύμβουλος Peter Schwartz περιγράφει την εμπλοκή του στην ταινία του 2002 Minority Report, του Steven Spielberg : «Στο “Minority Report”, o Tom Cruise μπαίνει σε ένα αυτοκίνητο που οδηγεί τον εαυτό του. Σκεφτήκαμε αρχικά να του δώσουμε τη δυνατότητα νευροχειρισμού του αυτοκινήτου, αλλά σκοπίμως συγκρατήσαμε τις προβλέψεις μας για το που θα μπορούσε να φτάσει η βιολογία. Θα παραφόρτωνε την ιστορία. Και να που σήμερα διαθέτουμε πραγματικό νευρολογικό χειρισμό των μηχανών. Πρόκειται για επαναστική τεχνολογία. Σε 50 χρόνια θα μπορείς να οδηγήσεις αυτοκίνητα με το νου σου». Ίσως είναι λίγο συντηρητικός με αυτή την εκτίμησή του, εφόσων ήδη πωλούνται στο εμπόριο συσκευές που χειριζόμαστε με την σκέψη μας. Αν δεν μισούσα τις προβλέψεις θα τολμούσα μία εκτίμηση 20 χρόνων. Ήδη όχι μόνο υπάρχει αυτο-οδηγούμενο αυτοκίνητο από την Google, αλλά μόλις πέρασε επιτυχώς και τις εξετάσεις για να βγάλει… δίπλωμα οδήγησης (με καλύτερα σκορς από κορυφαίους οδηγούς), στην πολιτεία της Νεβάδα – ναι, την πολιτεία του Las Vegas.

Έχει αναφερθεί ότι τα συστήματα ΔΕΥ (Διασύνδεση Εγκεφάλου Υπολογιστή) αναπτύχθηκαν αρχικά για τους πάσχοντες από κάποια σωματική αναπηρία, παραπληγικούς και δη τετραπληγικούς. Η χρηματοδότηση όμως τουλάχιστον των σταδίων έρευνας, εξομοίωσης, σχεδιασμού και πρωτοτύπων προήλθε από την DARPA του αμερικάνικου Πενταγώνου. Στην εικόνα αριστερά περιγράφεται μία παλιότερη πειραματική ιδέα κίνησης και ελέγχου μέσω της σκέψης των χεριών ενός τετραπληγικού. Το Πεντάγωνο υποθέτω ότι έχει ελάχιστο έως μηδαμινό ενδιαφέρον για τους σωματικά ανάπηρους, άρα δεν χρειάζεται να είναι κάποιος λάτρης θεωριών συνομωσίας για να υποθέσει ότι ο απώτερος στόχος τους είναι στρατιωτικές εφαρμογές, ίσως ακόμη και χειρισμός αεροσκαφών. Το αν αυτός ο τρόπος χειρισμού είναι πιο πρακτικός και αποδοτικός από χέρια, πόδια και φωνητικές εντολές είναι υποθέτω επτασφράγιστο μυστικό. Προσβάσιμο μόνο σε λίγους με εξωφρενική εξουσιοδότηση για πρόσβαση σε απόρρητες πληροφορίες.

Emotiv's EPOC

Το 2010 κυκλοφόρησαν οι πρώτες εμπορικές συσκευές, αρχικά μόνο στις ΗΠΑ. Δυο νεοσύστατες εταιρείες, η Emotiv και η Neurosky, άρχισαν να πωλούν συσκευές για ασύρματο χειρισμό συγκεκριμένων παιχνιδιών και εφαρμογών.
Η πρώτη συσκευή της Emotiv ήταν το Epoc
(εικόνα αριστερά). Το Epoc προοριζόταν για χειρισμό παιχνιδιών μέσω μόνο της σκέψης έναντι χρήσης ποντικιού, πλήκτρων ή joystick. Διέθετε 14 ηλεκτρόδια, 6 από τα οποία βλέπετε στην εικόνα. Το ασύρματο σκέλος του για επικοινωνία με τον υπολογιστή είναι βασισμένο στο Bluetooth. Δεν χρειάζονταν καλώδια παρά μόνο ένα USB στικ στον υπολογιστή.

Neurosky's MindsetΗ Neurosky εισήχθη στη νεότευχτη αυτή αγορά με το Mindset (εικόνα δεξιά). Ενώ το Epoc είχε 14 αισθητήρες το Mindset περιοριζόταν μόνo σε ένα, που ακουμπούσε πάνω στο μέτωπο. Αποτελούνταν συνολικά από ένα ζευγάρι όχι ιδιαίτερα ογκώδη ακουστικά, τον αισθητήρα και ένα μικρόφωνο. Απλή και έξυπνη σχεδίαση, όλα όσα χρειάζεται κάποιος για παιχνίδια MMORPGs (τύπου World of Warcraft). Στο Epoc χρειαζόταν ένα χωριστό ζεύγος ακουστικών – μικροφώνου. Όσον αφορά το ασύρματο σκέλος το Mindset βασιζόταν επίσης στο Bluetooth.

Και οι δυο εταιρείες ξεκίνησαν χρηματοδοτούμενες με κεφάλαια της DARPA. Αν κλικάρετε τους συνδέσμους τους πιο πάνω θα δείτε ότι του φετινού έτους τα σχέδια είναι ακόμη πιο συμπαγή και κομψά. Επίσης οι δυνατές εφαρμογές τους έχουν επεκταθεί αρκετά, πολύ περισσότερα παιχνίδια υποστηρίζονται και αρκετές εφαρμογές γράφονται με νοητικές εντολές κατά νου. Ακόμη βέβαια δεν έχω ακούσει για προγραμματισμό με νοητικές εντολές, και δεν ξέρω αν θα ήταν εφικτό αυτό. Υποθέτω ότι θα απαιτούνταν πολύ αποτελεσματικά error corrections (υποσυστήματα ελέγχου σφαλμάτων) για τις σκόρπιες, τυχαίες σκέψεις για να γίνει αυτό. Ακόμη περισσότερο για τους χειρισμούς κρίσιμων συσκευών. Φαντάζεστε να οδηγείτε με αυτόν τον τρόπο σε ένα δρόμο υψηλής ταχύτητας, να δείτε κάτι πολύ ζουμερό στον δρόμο αριστερά σας, να σκεφτείτε “Αχ και να την/τον γνώριζα!” και το αυτοκίνητο να κάνει επιτόπου στροφή για να την/τον συναντήσει;

Είναι πραγματικά καταπληκτικό έτσι; Ακόμη δεν έχουμε πετύχει μηχανική μετάφραση -σε καμία περίπτωση, το translate.google.com και το Systran κάνουν μόνο για μεμονωμένες λέξεις και κάποιες φράσεις καρμπόν-, ακόμη δεν είμαστε ούτε καν κοντά σε αναγνώριση ομιλίας (ομιλίας, όχι φωνής), και παρ’όλα αυτά έχουμε ήδη τις πρώτες μορφές νοο-μηχανικών εφαρμογών που μπορούμε να χειριστούμε με την σκέψη και μόνο. Μόλις μία δεκαετία πριν που κυκλοφόρησε το Minority Report αυτό θεωρούνταν αδύνατο, ανήκε στον χώρο της επιστ. φαντασίας. Οι παραπάνω συσκευές, όπως και οι νεότερες που ακολούθησαν αρχικά από αυτές τις δυο εταιρείες και αργότερα και από άλλες, ακόμη είναι για λίγες και συγκεκριμένες εφαρμογές και το κόστος τους δεν είναι χαμηλό. Ότι ακριβώς συνέβη και με όλες τις τεχνολογικές καινοτομίες πριν καθιερωθούν.

Αλλά το πραγματικό επίτευγμα είναι αυτό : για πρώτη φορά κατέστη δυνατός ο έλεγχος των μηχανών, της ύλης, μέσω αποκλειστικά της σκέψης μας. Και όχι μόνο στο εργαστήριο, στον πραγματικό κόσμο. Σκανάρισμα των εγκεφαλικών κυμάτων ή συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου μας, μετάφραση και απόδοση των σχετικών σκέψεων μας (“τι θέλουμε να κάνει ο υπολογιστής”) και τέλος αποκωδικοποίηση σε γλώσσα κατανοητή από υπολογιστές και αποστολή των εντολών μας σε αυτούς. Το νοητικό – μηχανικό φράγμα έσπασε. Αυτή είναι η τεχνολογία που κάποια μέρα θα  μας επιτρέψει να καταγράψουμε τα όνειρά μας και να τα αναπαράγουμε στο Youtube (ή… Tritube τότε), όπως και στην φανταστική ταινία του 2001 FF : The Spirits Within Το φράγμα έσπασε. Τώρα η πλημμύρα μάλλον δεν θα αργήσει.

(Εν μέρει εμπνευσμένο από το άρθρο του Technology Review “The Best Computer Interfaces: Past, Present, and Future” )

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s